Regionale luchthavens in Europa krijgen het opnieuw zwaar te verduren. Door de oplopende kosten voor vliegtuigbrandstof en de onrust in het Midden-Oosten kijken luchtvaartmaatschappijen kritischer naar hun routes. Vooral kleinere luchthavens kunnen daar de gevolgen van merken.
Koepelorganisatie ACI Europe waarschuwde tijdens een bijeenkomst in Turijn dat regionale luchthavens kwetsbaar zijn voor de huidige energiecrisis. De prijzen voor vliegtuigbrandstof zijn de afgelopen tijd fors gestegen. Daardoor worden vluchten duurder en gaan luchtvaartmaatschappijen scherper kijken naar hun capaciteit. Simpel gezegd: routes die te weinig opleveren, komen sneller onder druk te staan.
Waarom juist regionale luchthavens kwetsbaar zijn
Grote luchthavens zoals Schiphol, Frankfurt, Parijs Charles de Gaulle en Londen Heathrow hebben vaak een stevig netwerk van internationale routes. Ze trekken veel zakelijke reizigers, overstappende passagiers en langeafstandsvluchten. Daardoor zijn ze voor luchtvaartmaatschappijen meestal belangrijker en winstgevender.
Bij regionale luchthavens ligt dat anders. Daar gaat het vaker om vakantievluchten, korte Europese verbindingen of routes waar reizigers sterk op de prijs letten. Als tickets duurder worden door hogere brandstofkosten, kan de vraag sneller terugvallen. Voor luchtvaartmaatschappijen wordt zo’n route dan minder aantrekkelijk.
Dat betekent niet dat regionale luchthavens direct verdwijnen, maar wel dat het aanbod kwetsbaarder wordt. Een luchtvaartmaatschappij die moet besparen, zal eerder snijden in een minder rendabele route vanaf een kleinere luchthaven dan in een drukke verbinding vanaf een grote hub.
Minder vluchten en hogere ticketprijzen
De hogere brandstofkosten kunnen op twee manieren voelbaar worden voor reizigers. Ten eerste kunnen tickets duurder worden. Kerosine is een grote kostenpost voor luchtvaartmaatschappijen. Wanneer die kosten stijgen, wordt een deel daarvan vaak doorberekend in de ticketprijs.
Ten tweede kan het aanbod kleiner worden. Als maatschappijen verwachten dat bepaalde routes niet genoeg opleveren, kunnen zij vluchten schrappen of de frequentie verlagen. Dan vliegt een route bijvoorbeeld niet meer dagelijks, maar nog enkele keren per week. In sommige gevallen verdwijnt een verbinding tijdelijk of helemaal uit de planning.
Volgens berichtgeving zijn er al voorbeelden zichtbaar. Lufthansa zou tot oktober duizenden korteafstandsvluchten uit de planning halen. Ook KLM heeft vluchten van en naar Schiphol geschrapt, omdat bepaalde Europese routes door de hogere kosten minder rendabel zijn geworden.
Nasleep van corona speelt nog steeds mee
De huidige druk komt bovenop een probleem dat al langer speelt. Veel kleinere luchthavens zijn nog altijd niet volledig hersteld van de coronaperiode. Volgens ACI Europe ligt het passagiersverkeer op kleine regionale luchthavens nog steeds ruim onder het niveau van 2019. Grotere luchthavens doen het juist beter en zagen hun verkeer in sommige gevallen alweer duidelijk groeien.
Daardoor ontstaat een scheve markt. Grote luchthavens trekken sneller nieuwe verbindingen aan, terwijl kleinere luchthavens harder moeten werken om bestaande routes te behouden. De energiecrisis maakt dat verschil groter.
Voor sommige regio’s is dat een serieus probleem. Een regionale luchthaven is vaak meer dan alleen een plek waar vakantievluchten vertrekken. Ze zorgen ook voor bereikbaarheid, toerisme, werkgelegenheid en zakelijke verbindingen. Als routes verdwijnen, kan dat gevolgen hebben voor hotels, restaurants, bedrijven en lokale economieën.
Wat merkt de reiziger hiervan?
Voor reizigers kan dit vooral betekenen dat plannen iets minder vanzelfsprekend worden. Wie gewend is om vanaf een kleinere luchthaven in de buurt te vertrekken, kan te maken krijgen met minder keuze of hogere prijzen. Soms is uitwijken naar een grotere luchthaven dan nodig.
Dat hoeft niet altijd nadelig te zijn. Grote luchthavens bieden vaak meer bestemmingen en meer vertrektijden. Toch is het gemak van een regionale luchthaven juist voor veel mensen belangrijk. Denk aan kortere reistijd naar de luchthaven, minder drukte, goedkoper parkeren en een overzichtelijker vertrekproces.
Voor vakanties binnen Europa kan het daarom slim zijn om vroeg te vergelijken. Niet alleen op prijs, maar ook op vertrekpunt, overstaptijd en flexibiliteit. Een vlucht vanaf een regionale luchthaven kan nog steeds aantrekkelijk zijn, maar het aanbod kan sneller veranderen dan reizigers gewend zijn.
Vooral populaire vakantieroutes blijven belangrijk
Niet elke regionale luchthaven wordt even hard geraakt. Luchthavens met sterke vakantieroutes naar populaire bestemmingen blijven interessant voor maatschappijen. Denk aan zonbestemmingen in Spanje, Portugal, Italië, Griekenland en Turkije. Als de vraag hoog genoeg blijft, zullen maatschappijen die routes niet zomaar loslaten.
Kwetsbaarder zijn routes met lagere bezetting, veel concurrentie of vooral prijsgevoelige reizigers. Daar kan een kleine stijging in kosten al genoeg zijn om de rekensom minder gunstig te maken.
Ook seizoenen spelen een rol. In de zomer is de vraag naar vakantievluchten vaak sterk, maar in rustigere maanden kan het aanbod sneller worden teruggeschroefd. Voor reizigers die buiten het hoogseizoen vliegen, kan dat betekenen dat er minder directe vluchten beschikbaar zijn.
ACI Europe vraagt om steunmaatregelen
ACI Europe pleit voor maatregelen om regionale luchthavens en regionale bereikbaarheid te beschermen. Daarbij wordt onder meer gewezen op nationale luchtvaartbelastingen, die volgens de organisatie extra druk zetten op routes die al kwetsbaar zijn.
De organisatie waarschuwt dat regionale luchthavens tegelijk geraakt kunnen worden door twee bewegingen: minder aanbod van luchtvaartmaatschappijen en minder vraag van reizigers door hogere prijzen. Juist die combinatie maakt de situatie lastig.
Reizen blijft populair, maar de markt wordt grilliger
Voorlopig lijkt de reislust onder Europeanen nog niet verdwenen. Mensen willen blijven vliegen, op vakantie gaan en familie of zakelijke contacten bezoeken. Maar de markt wordt wel gevoeliger voor externe schokken. Oorlog, olieprijzen, brandstofkosten en inflatie kunnen sneller doorwerken in het vluchtaanbod dan veel reizigers merken.
Wie de komende maanden een reis wil boeken, doet er goed aan om iets breder te kijken. Vergelijk meerdere luchthavens, let op annuleringsvoorwaarden en controleer of er alternatieve routes zijn. Zeker bij reizen vanaf kleinere luchthavens is het verstandig om niet alleen naar de laagste prijs te kijken, maar ook naar de betrouwbaarheid van de verbinding.
Regionale luchthavens blijven belangrijk voor comfortabel en bereikbaar reizen. Maar de huidige energiecrisis laat zien dat juist deze luchthavens kwetsbaar zijn wanneer kosten snel stijgen en luchtvaartmaatschappijen hun netwerk opnieuw tegen het licht houden.